Kim jest Maria Janion?

Janion. Transe – traumy – transgresje. Tom 1: Niedobre dziecię

W Niesamowitej Słowiańszczyźnie Maria Janion napisała: Sądzę, że podstawą humanistyki jest opowieść. Nie wystarczy coś zobaczyć, przeżyć lub nawet pojąć. Trzeba to jeszcze umieć opowiedzieć. Taką opowieść, o własnym życiu, pani profesor snuje w wywiadzie-rzece przeprowadzonym przez Kazimierę Szczukę w książce pt: Janion. Transe-traumy-transgresje. Tom 1: Niedobre dziecię.  

Maria Janion – polska historyczka literatury, nauczycielka akademicka i krytyczka od zawsze była postacią nie lada kontrowersyjną. Nigdy nie kryła janion okładkaswoich, często nielubianych przez ogół, poglądów. Wielu do dziś nie może jej wybaczyć wstąpienia do partii, z której usunięta została dopiero pod koniec lat 70. Gdyby jednak na chwilę wziąć w nawias wszelkie zaszłości historyczno-polityczne i skupić się na samym człowieku, czytając wywiad z profesor Misią (jak była nazywana w najbliższym otoczeniu), możemy odkryć wiele niewiarygodnie ciekawych historii, nowych spojrzeń na świetnie znane nam sprawy, myśli, które być może pozwolą zrozumieć więcej lub chociaż staną się przyczynkiem do polemiki z naszym osobistym zdaniem.

W pierwszym tomie wspomnień, ujętych w formę wywiadu, Maria Janion z nostalgią opowiada o ukochanym Wilnie, o dzieciństwie brutalnie przerwanym przez wojnę. Kreśli opowieść o przeprowadzce do Warszawy, której, mimo że mieszka w niej do dziś, nigdy tak naprawdę nie mogła pokochać. Wybitna kobieta-naukowiec przywołuje z pamięci bolesne antykwariat 2wspomnienia zrujnowanej po wojnie stolicy i mówi, że do dziś nie jest w stanie przebywać w remontowanych pomieszczeniach, ponieważ unoszący się w nich specyficzny zapach wciąż przywołuje przejmujące bólem obrazy sprzed lat. Kolejne pytania Kazimiery Szczuki dotykają czasu uczestnictwa Janion w Tajnych Kompletach, przechodzą przez czas jej studiów, aż do pracy w Instytucie Badań Literackich i pracę jako wykładowczyni na gdańskiej i warszawskiej uczelni.

Podczas czytania wywiadu z Janion, nie udało mi się uciec od refleksji natrętnie towarzyszących lekturze. Najistotniejsza wydaje mi się myśl dotycząca trudności w jednoznacznym ocenianiu postaci pani profesor. Znajomość skomplikowanej biografii kobiety dostarcza wielu przeszkód w patrzeniu na nią jedynie przez pryzmat podejmowanych decyzji czy osiągnięć naukowych. Czy oddzielać je od siebie? Czy jedne mogą usprawiedliwić drugie? Wywiad został przeprowadzony z ogromnym wyczuciem i szacunkiem. Może to być jednak zasługą tego, że dziennikarka – Kazimiera Szczuka jest studentką Janion, blisko zaprzyjaźnioną z nią do dzisiaj. Mimo tego, cała rozmowa pozostaje świetna w odbiorze, ujmuje books_life-wallpaper-1280x768szczerością, brakiem wysiłku poświęconego na ukrywanie ciemnych kart w życiorysie. Wspaniale zostają również odmalowane realia czasów, w których przyszło żyć bohaterce. Obok tomu, o którym piszę Wam dzisiaj, powstał tom kolejny zatytułowany Prof. Misia, również wydany nakładem Wydawnictwa Krytyki Politycznej. Warto zajrzeć także do niego, żeby poznać opowieść Janion do końca. Oba tomy zostały wydane w Serii z Różą (świetnej z resztą!) obejmującej wywiady z kobietami, które osiągnęły sukces w różnych dziedzinach i które niezwykle mądrze opowiedziały o swoim życiu i doświadczeniach. Wśród bohaterek znalazły się m.in.: Małgorzata Szumowska, Agata Bielik-Robson czy Agnieszka Graff.

Czytajcie i cieszcie się wiosną!

 

 

Reklamy

One thought on “Kim jest Maria Janion?

  1. Bardzo mądry wpis, nieoczywisty. Taki, który naprawdę zachęca do przeczytania książki. Albo przynajmniej do przybliżenia sobie postaci pani profesor. Na pewno sięgnę!

    Polubienie

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s