Nieznośna pióra perfekcja

Milan Kundera, Nieznośna lekkość bytu

Pisać o prozie Kundery to nie lada wyzwanie. Pisać z szacunkiem, ale nie czołobitnie to wyzwanie podwójne. Kiedy skrupulatnie dobieram słowa, które właśnie czytacie, już wiem, że w każdej następnej linijce będę stąpać po cienkim lodzie, starając się zachować potrzebną równowagę i jednocześnie próbując jak najlepiej opowiedzieć wielowarstwową fabułę i równie wielowarstwowe, czytelnicze refleksje, które stały się moim udziałem podczas lektury Nieznośnej lekkości bytu.

Najbardziej znaną powieść Milana Kundery można czytać na wiele sposobów. W tym także tkwi źródło jej genialności. Jedni dopatrzą się tutaj przede wszystkim historii miłosnej pary głównych bohaterów – Teresy i Tomasza. Inni w pierwszej kolejności zwrócą uwagę na filozoficzne rozmyślania narratora i opowiadanych jego słowami postaci. Rozmyślania te dotyczyć będą różnych kwestii – rzecz będzie i o roli przypadku oraz przeznaczenia w życiu każdego z nas, i o nieprzystawalności duszy do ciała. nieznosna lekkosc bytuBrzmi intrygująco? To będzie pierwszy, ale z pewnością nie ostatni, raz na łamach dzisiejszej recenzji, kiedy gorąco zachęcę Was do sięgnięcia po Nieznośną… – zaintrygujecie się jeszcze bardziej, ręczę! Abstrahując od tematyki powieści, myśli czytelnika uparcie zajmą również wspaniali bohaterowie. Niepostrzeżenie skradną coraz większe przestrzenie umysłu odbiorcy i każą rozkładać się na czynniki pierwsze. Główny bohater – Tomasz jest tutaj chirurgiem, mężczyzną uzależnionym od seksu, który wyraźnie stara się oddzielać miłość cielesną od duchowej. Teresa, poturbowana przez trudną relację z matką, niegodząca się na ułomności fizjologii własnego ciała, toczy ze sobą nieustanną walkę, próbując określić siebie samą i odnaleźć upragniony spokój. Sabina stara się zrozumieć, co tak naprawdę pociąga ją w mężczyznach, dopuszcza się jednej zdrady za drugą, gubi się i błądzi, żeby poznawać życie od coraz to nowej strony. I w końcu Franz – zakochany w Sabinie intelektualista, który dla kochanki porzuca żonę i córkę. Po tym jak decyduje się na rozstanie z rodziną, zaczyna budować na nowo własną tożsamość, uczy się wybierać i nazywać to, co sprawia mu przyjemność i kształtuje jego osobę.

Jeszcze zanim przeczytałam Nieznośną lekkość bytu, wielokrotnie spotykałam się ze zdaniem o wyraźnym upolitycznieniu prozy Kundery. I rzeczywiście, spora część akcji powieści została osadzona w latach 60. ubiegłego wieku, w Czechosłowacji, w trakcie trwającej właśnie Praskiej Wiosny, i w atmosferze budzących się nastrojów antykomunistycznych. praska_wiosna432Realia te odgrywają w całej opowieści niebagatelną rolę, w moim odczuciu
jednak bynajmniej nie kluczową. Teresa fotografuje mające miejsce w Pradze wydarzenia, ale fotografie jej autorstwa staję się później, o ironio, przedmiotami wykorzystanymi w zupełnie innym, niż zamierzony przez nią, celu. Cały ten wątek ma jednak za zadanie przede wszystkim uzmysłowić nam, jak przewrotny bywa los oraz historia, a także udowodnić, jak niewinne chęci mogą przerodzić się w śmiercionośne narzędzie (życie pogrywa z bohaterami nieustannie i bezlitośnie).

Historia opisana w Nieznośnej lekkości bytu z premedytacją daje czytelnikowi do zrozumienia, jak bardzo pozbawiona sensu jest ludzka egzystencja wypruta z głębszych emocji, przeżyć, refleksji. Kundera odwraca przyjmowaną tak powszechnie i bezmyślnie antymonię ciężaru i lekkości, udowadniając, że to lekkość tak naprawdę posiada negatywne nacechowanie, ciężar zaś przydaje naszemu życiu potrzebnej mu wartości i znaczenia. 1310287-Milan_KunderaPojedyncze ludzkie decyzje pozostają przy tym tak naprawdę nieistotne, dopiero wplątane w szerszy bieg rzeczy zaczynają odgrywać role niezastąpione i niedające się odwrócić. Zdanie sobie zeń sprawy prowadzić nas może w obszary naprawdę interesujących rozmyślań, których ogromnie Wam życzę podczas lektury Nieznośnej… . Nazwisko Milana Kundery, mimo że budzące respekt, może nawet przestrach, warto odsunąć na moment na bok i sięgnąć po Nieznośną lekkość bytu po prostu jak po kolejną lekturę. Chęć przeczytania tej niezwykłej książki niepoprzedzona budowaniem kolosalnej wieży oczekiwań zwróci się niespodziewanym zachwytem. Będzie to z pewnością zachwyt z dużą porcją czytelniczej satysfakcji w bonusie!

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s